14 oktober 2026: OJEC-conferentie ‘Oude wijn in nieuwe zakken? Oud en nieuw anti-judaïsme’
Op 14 oktober a.s. organiseert het OJEC in Utrecht de conferentie ‘Oude wijn in nieuwe zakken? Oud en nieuw anti-judaïsme’. Met bijdragen van o.a. Karma Ben Johanan, Jessica Roitman, Ruben Vis en René de Reuver.
Inhoud
Wat is de betekenis van interreligieuze dialoog in een wereld waar de rol van institutionele religie vermindert en waar de nationale en internationale politiek snel en onherkenbaar veranderen? Na de pogrom van 7 oktober 2023 in Israël en de verwoestende oorlog in Gaza lijkt met de kritiek op Israël ook het theologisch antisemitisme weer op te spelen. Eerder al waren er zorgen over ontwikkelingen in kerken. Drijft politiek religies uit elkaar of is dialoog krachtiger? De naoorlogse politieke orde kreeg 60 jaar geleden in Nostra Aetate haar kerkpolitieke uitdrukking in de Rooms-Katholieke Kerk en stimuleerde een prille dialogische theologie. Protestantse kerken publiceerden verklaringen die een dialogische koers richting jodendom en Joodse volk bepleitten. Waar kerken zo een positievere houding tegenover het jodendom aannamen, en in joodse kringen waarderende stemmen klonken over christendom, daar lijkt die ontwikkeling nu op grenzen te stuiten. Kerken en synagogen keren zich naar binnen. Dat hangt samen met secularisatie, de veranderende herinnering aan de Shoah, maar ook met conflicterende visies op de staat Israël. Biedt dialoog kerk en synagoge, en daarmee de samenleving, de nodige lucht en nieuw perspectief?
Programma
12.30-13.00 uur: Inloop
13.00-13.15 uur: Opening door dagvoorzitter Eeuwout Klootwijk
13.15-13.45 uur: Lezing door Ruben Vis
13.45-14.00 uur: Respons René de Reuver
14.00-14.45 uur: Interview met Jessica Roitman (door Eeuwout Klootwijk)
14.45-15.00 uur: Pauze
15.00-15.45 uur: Parallelle sessies: 1. Lieve Teugels, 2. Tineke de Lange & Nicolien Luitwieler, 3. Kees Kok en 4. Niek de Wilde & Henk Scholder
15.45-16.45 uur: Publiekslezing Karma Ben Johanan en respons Itamar Ben Ami
16.45-17.00 uur: Afsluiting
Over de sprekers
Sprekers
– Eeuwout Klootwijk is wetenschappelijk beleidsmedewerker (PKN) voor Kerk en Israël (joods-christelijke relaties) en predikant van de Lambertuskerk in Vught.
– Ruben Vis is algemeen secretaris van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap en bij Het Seminarium verantwoordelijk voor onderwijs & onderzoek. Hij is bestuurslid van het OJEC.
– René de Reuver was van 2016 tot 2025 scriba van de generale synode (landelijke kerkvergadering) van de Protestantse Kerk in Nederland.
– Jessica Roitman is hoogleraar Joodse Studies aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.
– Karma Ben Johanan is een Israëlische historica en hoogleraar en gespecialiseerd in de geschiedenis van religies en de relatie tussen het jodendom en het christendom. Haar onderzoek richt zich vooral op de veranderingen in de katholiek-joodse betrekkingen sinds de twintigste eeuw. Ze bestudeert hoe beide religies elkaar hebben beïnvloed en hoe de dialoog tussen hen zich heeft ontwikkeld na de Tweede Wereldoorlog.
– Itamar Ben Ami is universitair docent bij de afdeling Filosofie en Religiewetenschappen van de Universiteit Utrecht. Hij is zowel geïnteresseerd in de gespannen ontmoeting tussen theologie en politiek in de laatmoderniteit als in een kritische genealogie van de fundamenten van de moderniteit door de lens van religieuze tradities.
– Lieve Teugels is hoogleraar Judaica aan de PThU in Utrecht. Ze is voorzitter van de leerstoelgroep Oude Testament en Jodendom.
– Tineke de Lange is theologe en was tot haar pensionering in mei 2026 langdurig werkzaam als beleidsmedewerker voor de contacten met het Jodendom namens de Katholieke Raad voor het Jodendom (KRJ) en de Nederlandse Bisschoppenconferentie.
– Nicolien Luitwieler is predikant (PKN) in Willemstad. Sinds 1 april 2024 is zij bezig met promotieonderzoek op het gebied van spiritualiteit, leiderschap en interreligieuze dialoog bij de leerstoel Beroepsvorming & Spiritualiteit van de PThU.
– Kees Kok is onafhankelijk theoloog en sinds 1980 verbonden aan Ekklesia Leerhuis Amsterdam. Hij is vertaler (Duits) en uitgever van het werk van Huub Oosterhuis. De rode draad in zijn theologie is de veelal geloochende en verraden joodse oorsprong van het christendom. Hij schrijft veel over joodse literatuur en vertaalde Duits-joodse poëzie onder andere van Hilde Domin.
– Niek de Wilde is theoloog en judaïcus en woont in Bergen. Hij is medeoprichter van Stichting LeV en als medewerker verbonden aan Stichting Pardes.
– Henk Scholder is Judaïcus, freelance docent, auteur en projectmanager. Hij is actief betrokken bij de Stichting LeV (Leren en Vernieuwen) en publiceerde o.a. bij de B. Folkertsma Stichting voor Talmudica (nu Stichting PaRDeS).
Praktische informatie
Datum: 14 oktober 2026
Tijd: 13.00-17.00 uur
Locatie: TUU | Augustinuszaal, Plompetorengracht 3 in Utrecht
Entree: € 25,- (u krijgt van tevoren een betaallinkje toegestuurd)
Aanmelden: kan via info@ojec.org
Bron: OJEC
